Parels van de westerse esoterie

LET OP: vanwege de coronamaatregelen is deze cursus verplaatst naar het najaar. Zodra de data bekend zijn worden ze op de site gezet.

Cursus door verschillende docenten

Een vervolg op de succesvolle serie Parels van vorig jaar, met de grote kenners van de westerse esoterie als docent.

Dinsdag 7 april
De verlossing van Faust – Hein van Dongen

De volksverhalen van de alchemist Faust, die zijn ziel aan de Duivel verkoopt, zijn waarschijnlijk in de late Middeleeuwen ontstaan. Goethe (1749-1832) verwerkte deze verhalen tot een klassiek drama. Hij heeft het grootste deel van zijn leven, met al zijn inzichten in de menselijke psyche, aan het boek gewerkt. 
Over het belang van de archetypische figuur Faust schreef Jung ooit: ‘niet Goethe schiep Faust, maar Faust schiep Goethe’. En misschien moeten we nog verder gaan: de chronisch onvoldane heer Faust schiep ook de moderne westerse mens. 
Net als andere grote literaire werken houdt dit drama ons een spiegel voor – maar ook een weg naar bevrijding uit onze situatie. Terwijl we ons ook voortdurend mogen afvragen of het verhaal (nog) wel over ons gaat en of het niet herschreven zou mogen worden, zoals ook Goethe dat destijds deed.

Dr. Hein van Dongen is musicus en filosoof, onderzoeker van thema’s als Filosofie en vormgeving en De menselijke maat. Auteur van o.a. Wilde beesten in de filosofische woestijn en Bergson. Docent van verschillende vakken in Filosofie en Transpersoonlijke Psychologie.


Dinsdag 14 april
De grote ingewijden – Jacob Slavenburg

De titel is ontleed aan een boek van Edouard Schuré, Les grands initiés (De Grote Ingewijden) uit 1889. Het behelst de biografieën van Hermes, Jezus Christus, Krishna, Mozes, Orpheus, Pythagoras, Plato en Rama. In zijn boek behandelt Schuré onder meer onderwerpen als de mysterieuze dageraad van het prehistorische Europa.
Het accent van de avond ligt op de evolutie van de mensheid, waarbij inwijdingen altijd een belangrijke rol hebben gespeeld: er loopt een gouden draad door de mensheidsgeschiedenis van inwijdingen. Vroeger gingen deze gepaard met veel (geheime)rituelen. In deze tijd, waarin de mensheid een grote bewustzijnssprong meemaakt heeft de inwijding een heel ander karakter.
Wat kan de mens vandaag doen om tot bewustzijn te komen? Is het daarvoor nodig dat je wordt ingewijd? Vanuit dit perspectief gaan we met elkaar in gesprek.

Drs. Jacob Slavenburg is docent aan de Academie voor Geesteswetenschappen, cultuurhistoricus en medevertaler van de Nag Hammadi-geschriften. Hij is samensteller van de digitale cursus Reis langs de mysteriën en auteur van ruim 30 boeken over het vroege christendom, gnostiek en esoterie. Docent Religieuze/spirituele bewegingen en Hermetica.


Dinsdag 21 april

Het Oude Egypte, bakermat van het Jonge Christendom – Tjeu van den Berk

Niet in het orthodoxe Jeruzalem, het klassieke Athene of het wettische Rome maar in de smeltkroes van het hermetische Alexandrië ontstonden de grote mythen van het jonge christendom. Daar ontleenden een groep niet-orthodoxe joden, zij het meestal onbewust, hun identiteit aan een drie duizend jaar oude Egyptische religie. Hebben we ons niet eens afgevraagd waar die typisch on-joodse thema’s vandaan komen in het christendom: een drieëne godheid, een vader die een zoon voortbrengt, een kind dat uit een maagd geboren wordt, een god die mens is, sterft, afdaalt in de onderwereld en na drie dagen verrijst? Al deze archetypische symbolen kwamen niet uit het beeldloze Judea maar uit het beeldrijke Oude Egypte. De evangelist zei het al: ‘Uit Egypte heb ik mijn Zoon geroepen.’ In het college gaat de auteur terug naar de bronnen van de Nijl. De mythe van Christus is een geschenk van de Nijl!

Tjeu van den Berk studeerde theologie in Rome, Lyon en Nijmegen en was als universitair docent verbonden aan de Katholieke Universiteiten te Amsterdam en Utrecht. Hij was tevens bestuurslid van de C.G. Jung Vereniging Nederland. Hij schreef o.a.: ‘Die Zauberflöte’, ‘Mystagogie’, ‘Het Numineuze’, ‘Op de bodem van de ziel’, ‘In de ban van Jung’ en ‘Het Oude Egypte, bakermat van het Jonge Christendom’.


Woensdag 6 mei
Evangelie van Thomas, brontekst van de gnosis – Bram Moerland

Het was een opzienbarende vondst in 1945, die van een kruik vol gnostische teksten uit de eerste eeuwen. In één keer bijna vijftig tot dan onbekende manuscripten! We kennen ze nu als de Nag Hammadi-geschriften. En daaronder trok één tekst meteen de meeste aandacht, het evangelie van Thomas. Vrijwel meteen ontstond daarover een felle strijd. Werd Thomas geschreven lang na de teksten uit het Nieuwe Testament, als een soort vervalsing? Of is het omgekeerd, en dateert Thomas van vóór de teksten in het Nieuwe Testament? Bevat Thomas misschien zelfs het oorspronkelijke boodschap van Jezus en is het Nieuwe Testament een latere verbastering daarvan?
Dat is de arena waarbinnen zich de strijd om de datering van het Thomas evangelie afspeelt.
Het belang van die datering is groot. De rol die in Thomas aan Jezus wordt toegekend is namelijk heel anders dan die van het Nieuwe Testament. In Thomas wordt niet gesproken over de kruisdood van Jezus, terwijl de kruisdood van Jezus in het traditionele kerkelijke christendom de hoofdrol speelt. Het is onmiskenbaar duidelijk dat in Thomas een geheel andere visie op de betekenis van Jezus tevoorschijn komt. Wat is die andere visie op Jezus van het Thomas evangelie?

Bram Moerland studeerde wiskunde en filosofie en was docent cultuurfilosofie aan o.a. de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen in Rotterdam en de School voor Journalistiek in Utrecht. Aanvankelijk werd hij geïnspireerd door de visie van Carl Gustav Jung maar meer recent door de gnostiek, waarover hij vele lezingen heeft gegeven. Hij schreef o.a. ‘De Katharen’ en ‘Gnosis en gnostiek’.


Praktische gegevens

Data: Dinsdagen in het najaar
Tijd: 19.00 tot 21.30 uur.

Kosten: € 195 (€ 165 voor Academiestudenten en Alumni).
Deelnemers ontvangen een Bewijs van deelname.

Locatie

Utrechts Stedelijk Gymnasium
Notebomenlaan 400
3582 CN Utrecht

Naar het programma-overzicht van de Capita Selecta


Reservering

Kom eens dichterbij: afstand en nabijheid in de anderhalvemetersamenleving

Cursus door Barbara Zwaan
vanaf dinsdag 16 juni 2020 (via Zoom)

Je bent hulpverlener, zorger of in de zorg werkzaam en je weet als geen ander hoe dichtbij je soms bij iemand kan zijn. Niet alleen fysiek maar ook emotioneel of als zielsverwant, houdt het meer of minder afstand nemen je wel eens bezig, vooral nu met de ‘anderhalvemetersamenleving’. In deze cursus gaan we samen kijken naar het dichtbij en verderaf zijn van elkaar en wat dat voor ons van binnen betekent.

 

Ondernemen(d) in de zorg

Je eigen praktijk, dienst of afdeling opzetten over versterken Nascholing op woensdagavond 13, 20 en 27 mei en 3 juni 2020 door Ewald Wagenaar Je hebt een hart voor anderen, hun gezondheid, hun welzijn. Je zou wel een praktijk willen beginnen of een nieuwe dienst of afdeling willen opzetten. Om bij te dragen. Maar hoe … Lees meer

Introductie in systemisch werk en opstellingen

Cursus door Elmer Hendrix, IVSW

LET OP: vanwege de coronamaatregelen wordt deze cursus verplaatst naar het najaar. Zodra de data bekend zijn worden ze op de site gezet. Het systemisch werk is een bijzondere zienswijze. En de meest bekende werkvorm binnen het systemisch werk zijn wel familieopstellingen. Deze bieden ons de mogelijkheid om patronen aan het licht te brengen die diep verborgen liggen in ons (collectief) onderbewuste.

 

Hildegard van Bingen: mystica, musicus en medicus

Hildegard van Bingen

Cursus door verschillende docenten

Vier bijzondere avonden over een bijzondere vrouw: vanuit verschillende invalshoeken belichten enkele gepassioneerde docenten en sprekers het leven en werk van Hildegard van Bingen, Middeleeuwse non en mystica.

 

Moments of being; inleiding in het numineuze

Cursus door Tjeu van den Berk
vanaf dinsdag 21 januari 2020

We moeten weer een pleidooi houden voor het verbeeldend bewustzijn waarin een mens speelt, zich illusies vormt, droomt en gevoelig is voor het paradoxale karakter van het leven. Er wordt gebruik gemaakt van literatuur, muziek en filmmateriaal.

 

Mystieke teksten lezen: De mystieke tuin van Theresa van Avila – door Kitty Bouwman

Leesclub

Leesgroep via Zoom

De Academie is een bijzondere leesgroep gestart: in drie maal drie avonden houden we ons bezig met het lezen, ervaren en het proberen te begrijpen van verschillende teksten uit de mystieke literatuur. Drie gespecialiseerde docenten van de Academie nemen de deelnemers mee op reis in teksten die zijzelf bijzonder vinden. In deze laatste leesgroep gaat docent Kitty Bouwman dieper in op de spirituele autobiografie ‘Vida’ van Theresa van Avila, een werk waarin zij beschrijft hoe het goddelijke mysterie werkzaam was in haar leven.

 

Wereldreligies en hun omgang met dood en sterven

Overgave

Vanaf 4 juni: vier cursusavonden en een afsluitende les op dinsdag.

Op dit moment leeft de omgang met de dood in ons land (en in de ons omringende landen) voornamelijk als een moment van afscheid voor de nabestaanden. Maar dat is niet in alle religies en culturen het geval. In vier lessen, van onder meer Saida Alouad Baktit en Paul van de Velde, wordt gekeken naar de manieren waarop het jodendom, het christendom, de islam en het hindoeïsme/boeddhisme omgaan met ziekte, sterven en dood.

 

Parels van de westerse esoterie

Red Book

Vanaf 7 mei: vier cursusavonden op dinsdag met afsluitende excursie op woensdag 5 juni.

Vier bijzondere colleges van onder meer Bram Moerland, Tjeu van den Berk, Jacob Slavenburg en Hein van Dongen. Zij belichten ieder een parel uit de geschiedenis van westerse esoterie en de invloed hiervan op onze tijd. Het zal gaan over de boeiende Katharen, het Rode Boek van Carl Gustav Jung, de ideeën van de Renaissance-arts Marsilio Ficino en de legendarische Hermes Trismegistos. De reeks wordt afgesloten met een gezamenlijke excursie naar de Ritman-bibliotheek in Amsterdam (de Bibliotheca Philosophica Hermetica).

 

Werken met opstellingen

Familieopstellingen

Vanaf 24 april: lezing en vier cursusavonden op woensdag.

Een familieopstelling is een bijzonder fenomeen. Het biedt de mogelijkheid om patronen aan het licht te brengen die diep verborgen liggen in ons (collectief) onderbewuste. Loop je ergens tegenaan in je leven en krijg je het maar niet veranderd of omgedraaid, dan geeft een opstelling je de mogelijkheid tot een totaal andere kijk en ingang op de kwestie.