De tussenruimte voor Pasen

De tussenruimte voor Pasen

Over een paar dagen is het Stille Zaterdag. De dag waarop, in de christelijke traditie, alles stil valt. Jezus is gestorven. De opstanding is er nog niet. Er is de leegte van het niet-weten.

Het is misschien wel de meest eerlijke dag van het jaar. We haasten ons van Goede Vrijdag naar Paaszondag, van het lijden naar de hoop. Maar die dag ertussen, die stilte, die twijfel, dat wachten, daar zit iets wezenlijks. Een tussenruimte. Een plek waar je voelt dat er iets in beweging is, maar het heeft nog geen naam.

Ik denk dat we die ruimte allemaal kennen. Het moment waarop je weet dat het oude niet meer klopt, maar het nieuwe er nog niet is. Een transitie die aanstaande is, maar nog ondefinieerbaar. In een relatie, in je werk, in wat je gelooft of niet meer gelooft.

Buiten, ondertussen, staat de natuur op. De bloesem breekt zonder aarzeling open, omdat het tijd is.

Mary Oliver schreef het ooit zo:

Tell me, what is it you plan to do

with your one wild and precious life?

Die vraag stelt ze aan het einde van een gedicht waarin ze een hele middag naar een sprinkhaan kijkt. Ze doet niets. Ze kijkt. En vanuit die observatie komt de vraag die alles openbreekt.

Datzelfde herken ik in Pesach, in Nowruz, in het voorjaar zelf. Steeds opnieuw die uitnodiging: wat laat je achter? En waarvoor sta je op?

Simon Sinek noemt dat een Just Cause: een zaak die groter is dan jijzelf. Iets om voor te staan, om vol te houden, omdat het ertoe doet, ook als er geen finish in zicht is. Elke spirituele traditie kent diezelfde beweging. En recent onderzoek bevestigt wat die tradities al eeuwen aanvoelen: een studie in Psychology and Aging (2024) laat zien dat het ervaren van een doel in je leven voorspelt hoe veerkrachtig en hoe lang mensen leven. Het draait niet om tevredenheid maar eerder het gevoel dat je ergens voor staat.

Daarin ligt de verbinding naar het ont-moeten van mensen die ‘het voor nu niet weten’. Je zit samen in de tussenruimte. In het niet-weten. De ruimte kleurt en vult zich. Soms dient een antwoord zich aan. Soms is de bodem voelen genoeg. Immers, niet elke existentiële introspectie en reflectie laat zich vangen in wat wordt gezegd.

De bloesem weet wanneer het tijd is. Wij mogen het nog even niet weten.

Ik wens jullie een voorjaar toe waarin je voelt waarvoor je opstaat. Of de ruimte om dat nog niet te hoeven weten.

Jeanette

P.S.

Mary Oliver, The Summer Day het hele gedicht is een minuut lezen en vraagt om langer herkauwen. Simon Sinek, The Infinite Game (2019), waar sta je voor als er geen finish is? En voor wie wetenschap wil: Fang, L., Allan, A., & Dickson, J. M. (2024). Purpose in Life and Associated Cognitive and Affective Mechanisms. Journal of Happiness Studies, 25, 63, een scoping review van 99 studies die laat zien dat zingeving geen luxe is, maar een biologische noodzaak.