Sterven om te leven

Waarom deze masterclass

Wie ben je werkelijk? Ben je een radertje in een machine? Een druppel in de oceaan? Of ben je de oceaan?

Een eenheidservaring komt altijd plotseling, ook als ze het resultaat is van jarenlange meditatie of van werken met rituelen. Ineens valt je identiteit uit elkaar en komt daar een diep doordrongen besef voor in de plaats dat je deel bent van iets veel en veel groters. Je ervaart de oceaan direct. Niet als symbool of metafoor, maar aan den lijve. Je bent tegelijkertijd de oceaan en de druppel, tegelijkertijd de natuur om je heen en de mens die in die natuur leeft.

Het is een ervaring die zich heel moeilijk in woorden laat vatten. De beleving is bovendien bijna onmogelijk te integreren in een dagelijks leven waarin je vanuit een heel andere houding wordt geacht te reageren. Het kan voelen als een tijdelijke gekte.

In het Westen weten we vaak niet hoe we ermee om moeten gaan. Iemand met een overweldigende eenheidservaring en een hulpvraag komt meestal in de geestelijke gezondheidszorg terecht. Onze spirituele tradities zijn naar de zijlijn van de samenleving verbannen en mogen nu voorzichtig weer meedoen onder de naam zingeving, maar ook die hebben vaak geen inhoudelijk antwoord op de buitengewone ervaringen die mensen meemaken.

In de leergang Spirituele Crisis en GGZ van de Academie voor Geesteswetenschappen is zingeving geen bijzaak, maar een integraal onderdeel van de behandeling van een persoonlijke crisis op het snijvlak van spirituele ervaringen en psychische klachten.

Op 19 september verdiep je je in drie visies op eenheidservaringen vanuit inheemse en niet-westerse levensbeschouwingen, steeds verbonden met de persoonlijke ervaring van de sprekers. We bieden deze kennismakingsmasterclass aan voor € 55. Wie na afloop meer verdieping zoekt, kan in januari 2027 terecht bij onze leergang Spirituele Crisis & GGZ. Daar komen in zeven maanden psychiatrische expertise, filosofische reflectie, religieuze kennis en ervaringsdeskundigheid samen om je handvatten te geven om je eigen visie en werkwijze vorm te geven voor je eigen werkomgeving. De masterclass geeft alvast een inkijkje, met drie sprekers, met ieder een eigen invalshoek. De dag bestaat uit een mix van hoorcollege en uitwisseling met ruimte voor jouw cliëntpraktijk en professionele achtergrond.

Wat we willen bereiken

Voor wie is deze masterclass?

De kennismakingsmasterclass is bedoeld voor de doelgroep die de leergang Spirituele Crisis & GGZ ook bedient: zorgprofessionals die in hun praktijk te maken krijgen met cliënten bij wie psychisch lijden en spirituele ervaringen door elkaar lopen.

Twijfel je of de masterclass bij je werk past? Mail Merel de Waard, studiecoördinator SC&GGZ.

Programma: drie perspectieven op eenheidservaring en zelfverlies

Drie sprekers, drie invalshoeken, één rode draad: wat er gebeurt met het zelf als het uiteenvalt, en welke zorg daarbij past. Elke sessie heeft een gespreksvorm en biedt ruimte voor uitwisseling. Merel de Waard begeleidt het overkoepelende gesprek van de middag.

Sjamanisme in de hulpverlening

Verbinden van werelden

Drs. Debbie van Norel – orthopedagoog, ruim veertien jaar werkzaam als therapeut in de GGZ, sjamanistisch behandelaar met een eigen praktijk en trainer in sjamanistische opleidingen; opgeleid in het Inca-sjamanisme via BUR Medicine Wheel

Wat gebeurt er als je de oudste vorm van hulpverlening die de mensheid kent, naast de moderne GGZ legt? Botsen die werelden, of raken ze elkaar veel dichter dan we denken?

Debbie werd opgeleid binnen het reguliere kader en put daarnaast al jaren uit een sjamanistische methodiek, of beter gezegd: een levenswijze. In haar praktijk verhouden die twee werelden zich niet als tegenpolen, maar verdiepen en versterken ze elkaar. Ze begint bij de basis: wat is sjamanisme eigenlijk, voorbij de beelden van poncho’s en trommels? Daarna gaat het over de kern van de sjamanistische blik, waarin klachten niet alleen iets zijn om op te lossen, maar ook een boodschap dragen.

Van daaruit wordt het concreet. Binnen het sjamanisme wordt met cliënten op vier niveaus tegelijk gewerkt: het lichamelijke, het cognitieve, het emotionele en het zielsniveau. Juist dat laatste blijft in de reguliere zorg vaak buiten beeld, terwijl daar naar Debbies ervaring zowel de wortel van de klacht als de sleutel tot heling te vinden is.

Op 19 september legt zij westerse behandelmethodieken en het sjamanisme naast elkaar en zoekt zij samen met de deelnemers naar de overlap. Zij pleit niet voor het één of het ander, maar voor een hulpverlening waarin complementair samenwerken op den duur geen alternatief meer is, maar vanzelfsprekend. Voorkennis van het sjamanisme is niet nodig.

Ervaringsdeskundigheid

Wat psychose heette, en wat het voor mij was

Yao (Yordy Anceaux de Boer) – ervaringsdeskundige, teamleider en aanspreekpunt van Het Positiviteits Netwerk, ambulante zorg en persoonlijke coaching

Yao werd geboren in Colombia en kwam op zijn zesde door adoptie naar Nederland. Zijn eerste levensjaren waren intens en traumatisch en leidden tot een posttraumatische stressstoornis. Al jong had hij het gevoel dat hij contact kon maken met een onzichtbare wereld: hij voerde gesprekken met een aanwezigheid die anderen niet zagen en hoorde stemmen. Wat dat precies betekende, kon hij als kind nog niet onder woorden brengen.

Toen hij erover begon te praten, merkte hij al snel dat zijn ervaringen niet als normaal werden gezien. Zo kwam hij op jonge leeftijd bij kinderpsychiaters en psychologen terecht. Daar leerde hij vooral dat er iets niet klopte aan wat hij meemaakte en dat het gekoppeld werd aan zijn trauma. Hij voelde zich soms een testobject waarop theorieën en vermoedens werden uitgeprobeerd. Dat gaf hem een gevoel van onveiligheid en opgejaagdheid, wat zijn wantrouwen en waanbeelden juist versterkte.

Wat binnen de psychiatrie werd gezien als psychose, ervoer hij zelf als een proces van bewustwording en spiritueel ontwaken. Vanuit dat proces ontwikkelde hij samen met zijn partner en een Elder uit de Surinaamse gemeenschap een eigen methode en zette hij Het Positiviteits Netwerk op, waar hij nu jongvolwassenen begeleidt die zich in het reguliere zorgsysteem niet gehoord of gezien voelen.

Op 19 september neemt Yao je mee in zijn proces en zijn ervaringen met de psychiatrie, en laat hij aan de hand van een infographic het deel van zijn methode zien dat zich richt op psychose. Zijn doel: psychiatrie en spirituele ontwakingsprocessen complementair samenbrengen, in een gezonde balans tussen professionaliteit en een benadering van mens tot mens.

Verklaringsmodellen in de GGZ

Door welke bril zie jij de ‘werkelijkheid’?

Drs. Steven Vreden – vrijgevestigd psycholoog, relatietherapeut en docent, gespecialiseerd in de samenhang tussen geestelijke gezondheid, cultuur en spiritualiteit; bij de leergang Spirituele Crisis & GGZ docent Van Winti tot Chi: transculturele ziektenarratieven en behandelperspectieven

Vanuit welk verklaringsmodel kijken wij eigenlijk naar de ervaringen van onze cliënten? Wanneer iemand stemmen hoort, een overleden dierbare waarneemt of spirituele ervaringen beschrijft, is de betekenis die wij daaraan geven niet alleen afhankelijk van die ervaring. Ze hangt ook af van onze opleiding, onze professionele achtergrond, onze cultuur en onze persoonlijke overtuigingen.

Aan de hand van een interactieve Kahoot en prikkelende stellingen onderzoek je in deze sessie je eigen aannames en referentiekader. Zichtbaar wordt dat iedere professional, vaak onbewust, vanuit een bepaald verklaringsmodel kijkt en dat dit doorwerkt in de manier waarop we luisteren, interpreteren en betekenis geven.

Vanuit een aantal herkenbare voorbeelden verkent Steven hoe professionele, culturele en spirituele verklaringsmodellen dezelfde ervaring op uiteenlopende manieren kunnen duiden. Niet om één model als juist of onjuist te bestempelen, maar om bewustzijn te ontwikkelen over de invloed daarvan op diagnostiek, communicatie en professioneel handelen.

Een korte praktijkcasus vormt het uitgangspunt voor een gezamenlijke verkenning: welke vragen stel je als professional, en welke afwegingen maak je daarbij? De sessie nodigt uit om met hernieuwde nieuwsgierigheid te kijken naar de betekeniswereld van de cliënt en naar de manier waarop die het professioneel handelen kan verrijken.

Middagprogramma | Zaterdag 19 september 2026

Praktisch