Leergang nascholing en professionalisering – Focusing en belichaamde aanwezigheid
Belichaamde aanwezigheid
Zorg voor jezelf als instrument – en zet het in bij je cliënt
12 dagdelen | start zaterdag 24 oktober 2026 | docent Suzanne Ogier
In veel opleidingen blijft de lichamelijke laag van zelfzorg en professionele aanwezigheid onderbelicht. Deze leergang ontwikkelt precies dat: luisteren naar de signalen van je lichaam, zodat je jezelf als instrument duurzaam kunt blijven inzetten. Het is een vorm van professionalisering die je werk verdiept – voor jezelf én in het contact met je cliënt.
✓
12 dagdelen: 3 live in Utrecht + 9 online
✓
Ervaringsgericht en direct toepasbaar in je praktijk
✓
Accreditatie aangevraagd (SKGV, V&VN, Registerplein, NOBCO)
Wij zijn spirituele wezens met een menselijke ervaring
Vanuit dat perspectief kun je jezelf zien als instrument. Alle kennis, vaardigheden en levenservaring die je hebt opgedaan, zet je in om anderen te begeleiden. Je hebt geleerd present te zijn, ruimte te houden, zonder oordeel. Maar in dat werk draag je ook veel. Je luistert, stemt af, voelt mee – vaak in een rol die grotendeels solistisch is.
Je lichaam is het voertuig van die menselijke ervaring: een levend systeem waarin indrukken, spanning en betekenis worden opgeslagen. Hoewel we vaak denken dat het hoofd de regie heeft, laat onderzoek zien dat het lichaam voortdurend signalen afgeeft die ons denken en handelen sturen. Wat gebeurt er met jouw instrument als die signalen geen ruimte krijgen? Hoe lang kun je werkelijk present blijven voor de ander, als je niet ook aanwezig kunt zijn bij jezelf?
In deze leergang leer je op een praktische manier luisteren naar de signalen van je lichaam en je gevoel. Je maakt kennis met een reflectieproces waarin het lijf leidend is – zo integreer je hoofd en lichaam, en ontstaat er meer draagkracht van binnenuit.
“Your body is always there, speaking to you – if you learn how to listen.” – Eugene Gendlin, grondlegger van Focusing

Drie lagen van toepassing
Wat je voor jezelf ontwikkelt, wordt op den duur ook je interventie. De leergang verrijkt je op drie niveaus.
1. Zelfzorg
Jezelf als instrument verrijken
In contact blijven met je eigen lichaam en zenuwstelsel. Hyperactivatie, caregiver fatigue en disconnectie herkennen. Belichaamde zelfcompassie als basis voor duurzaam functioneren.
2. Contactkwaliteit
Je toolbox versterken
Belichaamde aanwezigheid verbetert de kwaliteit van het contact. Luisteren met je hele systeem, niet alleen cognitief. Een holding space creëren vanuit rust in je eigen zenuwstelsel.
3. Interventie
Lichaamsgeoriënteerd werken
Lichaamsgewaarwording en felt sense bewust inzetten als onderdeel van je interventies. Zo opent het lichaam een nieuwe ingang in het contact met je cliënt – naast het gesprek – en heb je een holistischer aanpak in je arsenaal.
Wat levert de leergang je op?
De leergang werkt op twee niveaus tegelijk: de zorg voor jezelf én je werk met de cliënt.
- ✓ Meer draagkracht van binnenuit – je blijft present voor de ander zonder zelf leeg te lopen.
- ✓ Een praktische methode – Focusing en polyvagaal-geïnformeerd werken – om bij jezelf te luisteren en je zenuwstelsel te reguleren.
- ✓ Hogere contactkwaliteit: je bent meer afgestemd en werkelijk aanwezig bij je cliënt.
- ✓ Een nieuwe interventie in je gereedschapskist: lichaamsgericht werken mét je cliënt – niet alleen via het gesprek.
- ✓ Een focusing-partnerschap dat je na de leergang zelfstandig voortzet.
- ✓ Accreditatiepunten – aangevraagd bij SKGV, V&VN, Registerplein en NOBCO.
Het programma in drie delen
Theorie en ervaringsgericht leren versterken elkaar. Je werkt steeds met je eigen ervaringen en praktijksituaties, direct verbonden met je dagelijkse werk.
Deel 1 – Gronding en innerlijk luisteren
Kennismaking en een veilig werkveld. Oordeelvrij leren luisteren naar jezelf. Afstand en nabijheid verkennen (veel of weinig voelen). Introductie in het Focusingproces en presence-taal, en kennismaking met de felt sense.
Deel 2 – Lichaam en zenuwstelsel
Introductie in het zenuwstelsel (polyvagaal perspectief / Felt Sense Polyvagal Model). Inzicht in je persoonlijke polyvagaal profiel. Verdieping in solo-Focusing. Luisteren naar de ander vanuit belichaamde aanwezigheid. Herkennen van overdracht en tegenoverdracht vanuit het lichaam.
Deel 3 – Verdieping en integratie
Werken met je innerlijk kompas. Verkennen van innerlijke stemmen (kritische delen, het innerlijk kind). Moeizame contacten: de oorzaken van je harde werken. Lichaamsbewustzijn meenemen in cliëntcontacten. Living Forward: richting geven vanuit innerlijk weten.
Tussen de bijeenkomsten werk je met korte, praktische oefeningen. Vanaf deel 2 vorm je een focusing-partnerschap met andere deelnemers, waarin je samen oefent en je dit zelfstandig leert voortzetten.
Voor wie is deze leergang?
- ✓ Geestelijk begeleiders (GB) en verlies- en rouwbegeleiders (VRSb)
- ✓ Studenten en alumni van de Academie voor Geesteswetenschappen
- ✓ Geestelijk verzorgers, coaches en andere professionele begeleiders
- ✓ Verpleegkundigen en verzorgenden (GGZ, ouderenzorg) die hun werk willen verdiepen
- ✓ Andere hulpverleners die toegang willen krijgen tot hun gevoel en lichaam
Geen voorkennis van focusing vereist. Twijfel je of de leergang bij je past? Volg een proefles of mail Suzanne via suzanne.ogier@avgu.nl.

De docent
Suzanne Ogier
Suzanne is gecertificeerd Focusing Practitioner en Focusing Trainer (The International Focusing Institute, European Focusing Association). Ze is gecertificeerd in Polyvagal Informed Therapy (Deb Dana & Stephen Porges) en in het Felt Sense Polyvagal Model (Jan Winhall), en heeft een master (MCC) in Verandermanagement en Organisatiekunde.
Ze begeleidt al jaren mensen die hun innerlijke werk willen verdiepen, en combineert focusing, zenuwstelselregulatie en belichaamde zelfcompassie tot een praktische methodiek voor professionals in de zingevingszorg.
Praktische informatie
| Docent: | Suzanne Ogier |
| Format: | 12 dagdelen – 3 live bijeenkomsten in Utrecht + 9 online bijeenkomsten (34 contacturen) |
| Periode: | 24 oktober 2026 tot en met 5 juni 2027 |
| Lestijden: | Live zaterdagen (13.00-17.00 of 9.30-13.00); online donderdagen 9.30-12.00 |
| Locatie: | Live: Gerrit Rietveld College, Eykmanlaan 1200, Utrecht. Online: Zoom |
| Groepsgrootte: | Maximaal 10 deelnemers (minimaal 6 voor doorgang) |
| Investering: | € 995 (vrijgesteld van btw). Boekingskorting € 47 bij inschrijving vóór 1 oktober 2026. Volg je een proefles, dan krijg je je proeflesgeld terug – de proefles is dan in feite gratis. |
| Accreditatie: | Aangevraagd bij SKGV, V&VN, Registerplein en NOBCO |
| Vragen? | Mail osb@avgu.nl |
Lesdata
| Les | Vorm | Datum | Tijd |
|---|---|---|---|
| 1 | Live, Utrecht | Za 24 oktober 2026 | 13.00-17.00 |
| 2 | Online | Do 12 november 2026 | 9.30-12.00 |
| 3 | Online | Do 26 november 2026 | 9.30-12.00 |
| 4 | Online | Do 10 december 2026 | 9.30-12.00 |
| 5 | Live, Utrecht | Za 9 januari 2027 | 9.30-13.00 |
| 6 | Online | Do 21 januari 2027 | 9.30-12.00 |
| 7 | Online | Do 11 februari 2027 | 9.30-12.00 |
| 8 | Online | Do 4 maart 2027 | 9.30-12.00 |
| 9 | Online | Do 25 maart 2027 | 9.30-12.00 |
| 10 | Online | Do 15 april 2027 | 9.30-12.00 |
| 11 | Online | Do 13 mei 2027 | 9.30-12.00 |
| 12 | Live, Utrecht | Za 5 juni 2027 | 13.00-17.00 |
Meer informatie
Leerdoelen, literatuurlijst en erkenning & accreditaties – klik om uit te klappen.
Leerdoelen
Na afloop van de leergang kun je:
- Lichaamsgericht waarnemen en met Focusing je innerlijke beleving verkennen en verwoorden.
- Lichamelijke signalen herkennen en reguleren in professionele interacties.
- De basisprincipes van de polyvagaaltheorie uitleggen en toepassen op eigen ervaringen.
- De wisselwerking tussen denken en lichamelijke ervaring herkennen en benutten.
- Afstand en nabijheid in professionele relaties bewust hanteren vanuit lichaamsbewustzijn.
- Een persoonlijke werkwijze ontwikkelen om Focusing en lichaamsgerichte zelfzorg te integreren in je beroepspraktijk.
- Deelnemen aan een focusing-partnerschap en dit zelfstandig voortzetten.
- Focusing en lichaamsgerichte werkwijzen inzetten als interventie in het contact met je cliënt – als ingang via het lichaam, naast het gesprek.
Koppeling met HBO-competenties (SKGV): professionele ontwikkeling, reflectief vermogen, communicatie (focussend luisteren) en maatschappelijke sensitiviteit.
Literatuurlijst
Verplicht
- Weiser Cornell, A. & McGavin, B. (2002). Handleiding bij het leren Focussen en begeleiden (deel 1). Eigen beheer, via de docent.
- Artikelen en handouts verstrekt door de docent.
Aanbevolen
- De Bruijn, E. (2014). Focussen: De kracht van innerlijk luisteren. Lannoo.
- Gendlin, E. (1981). Focussen: Gevoel en je lijf. De Toorts.
- Leijssen, M. (3e druk, 2025). Gids voor gesprekstherapie. Boom.
- Weiser Cornell, A. (1998). De kracht van focussen. De Toorts.
- Winhall, J. (2021). Treating trauma and addiction with the Felt Sense Polyvagal Model (FSPM). Routledge.
Erkenning & Accreditaties
De leergang omvat 34 contacturen. Accreditatie is aangevraagd bij vier registers:
- SKGV – geestelijk verzorgers en -begeleiders
- V&VN – verpleegkundigen en verzorgenden (GGZ, ouderenzorg)
- Registerplein – GGZ-agogen, sociaal en maatschappelijk werkers
- NOBCO – beroepscoaches
Meld je aan
Je inschrijving is definitief na ontvangst van de betaling. Heb je een proefles bijgewoond? Geef dat aan op het formulier – proefles-deelnemers krijgen voorrang. Twijfel je nog? Volg eerst een proefles.
Inschrijven voor de leergang kan vanaf 1 juli 2026. Het aanmeldformulier hieronder wordt dan opengesteld.
Over de Academie
De Academie voor Geesteswetenschappen is er voor iedereen die wil doorgronden wat zich afspeelt tussen mensen en in de spirituele dimensie van het bestaan. Onze HBO+ opleidingen verbinden wetenschap, innerlijk weten en handelen op het snijvlak van mens, zorg, ziel en zingeving.
Naast onze meerjarige opleidingen verzorgen we masterclasses en nascholingen voor practitioners die hun werk willen verdiepen. De leergang Belichaamde Aanwezigheid maakt onderdeel uit van dit nascholingsaanbod.

